ارتباط الگوهای غذایی با اضافه‌وزن و چاقی در بین دختران نوجوان شهر ارومیه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم تغذیه، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، گروه بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشیار علوم تغذیه، دانشکدة پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

مقدمه: چاقی در کودکان و نوجوانان و بزرگسالان به عنوان یکی از جدی ترین نگرانی های بهداشت عمومی در قرن 21 می باشد. در این میان نوجوانی مرحله ی مهمی از نظر ایجاد رفتارهای تغذیه ای سالم می باشد که معمولا تا پایان عمر حفظ می شود. مطالعه ی حاضر به منظور بررسی ارتباط بین الگوهای غذایی با شاخص توده ی بدنی در دختران نوجوان در شهر ارومیه طراحی شد.
مواد و روش ها: در این مطالعه 453 دانش آموز دختر به روش نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب شدند. شاخص های تن سنجی شامل قد، وزن و دور کمر افراد با روش های استاندارد و ابزارهای کالیبره شده، اندازه گیری شد. دریافت غذایی معمول افراد با استفاده از یک FFQ نیمه کمی تعیین شد.
یافته ها: در این مطالعه سه الگوی غذایی غالب در بین دانش آموزان دختر شناسایی شد. الگوی غذایی "سنتی" شامل دریافت بالای میوه، مغزها، خشکبار، کمپوت و مربا، ترشی، چای و قهوه، عسل، سبزیجات و شیرینی و قندها بود. الگوی غذایی"پر پروتئین" شامل دریافت بالای حبوبات، احشا، ماهی، تخم مرغ، گوشت قرمز، لبنیات پرچرب، غلات ساده و سبزیجات بود. الگوی غذایی "غذاهای آماده و تنقلات شور" شامل دریافت بالای نوشابه، فست فود، تنقلات شور، شیرینی، قندها و آب میوه بود. الگوی غذایی پر پروتئین] (سهک دوم در مقایسه با سهک اول: (P=0.016 , 95%CI=(1.1-3), (OR=1.8 و سهک سوم در مقایسه با سهک اول: (P=0.046 ,(95%CI=(1.01-2.7 [(OR=1.6, به طور مستقیم با لاغری ارتباط داشت. این ارتباط معنی دارد در مدل رگرسیون لجستیک چندگانه نیز مشاهده گردید[Tertile 2 vs. Tertile 1 OR=1.66, 85%CI (1.15-2.39), P=0.048].
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان می دهد الگوی غذایی پر پروتئین با افزایش احتمال لاغری همراه می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Association of Dietary Patterns with Overweight and Obesity in Adolescents Female in Urmia

نویسندگان [English]

  • Haniyeh Ghorbannejad 1
  • Alireza Didarloo 2
  • Farnush Bakhshimoghaddam 1
  • Mohammad Alizadeh 3
1 Student of Nutrition, Student Research Committee, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran
2 Associate Professor, Social determinants of Health Research Center, Department of Public Health, School of Public Health, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran
3 Associate Professor, Department of Nutrition, Faculty of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran
چکیده [English]

Background: Obesity in children and adolescents and adults is one of the most serious public health concerns in the 21st Century. Meanwhile, adolescence is an important stage in creating healthy eating habits, which is usually maintained until the end of life. The present study was designed to investigate the relationship between dietary patterns with body mass index in adolescents female in Urmia.
Materials and Methods: In this study, 453 female students were selected by multi-stage sampling. Anthropometric indices including height, weight and waist circumference were measured using standard methods and calibrated instruments. The usual food intake was determined using a semi-quantitative FFQ.
Results: In this study, three major dietary patterns were identified among female students. The "traditional" pattern included fruits, nuts, dried fruits, can and jams, pickles, tea and coffee, honey, vegetables, and sweets. The "high protein" pattern included legumes, organ meats, fish, egg, red meat, high-fat dairy products, cereals, and vegetables. The pattern of "fast foods and salty snacks" included the high-consumption of soft drinks, fast foods, salty snacks, sweets, sugars and juice. High protein dietary pattern [(second tertile compared to first one: (OR = 1.8, 95% CI = (1.1 - 3), P = 0.016) and third tertile compared to the first one: (OR = 1.6, (95% CI = 1.01- 2.7, P = 0.046)] were directly related to underweight. This significant association was maintained in the multiple logistic regression model (Tertile 2 vs. tertile 1: OR = 1.66, 85% CI (1.15-2.39), P = 0.048).
Conclusion: The results of this study show that a high protein diet was associated with an increased risk of underweight.

کلیدواژه‌ها [English]

  • body mass index
  • dietary patterns
  • Obesity
  • adolescents
1. Ayatollahi S, Ghoreshizadeh Z. Prevalence of obesity and overweight among adults in Iran. Obesity reviews. 2010;11(5):335-7.
2. Agostoni C, Braegger C, Decsi T, Kolacek S, Koletzko B, Mihatsch W, et al. Role of dietary factors and food habits in the development of childhood obesity: a commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition. Journal of pediatric gastroenterology and nutrition. 2011;52(6):662-9.
3. Fichna P, Skowrońska B. Obesity related complications in children and adolescents. Endokrynologia, diabetologia i choroby przemiany materii wieku rozwojowego: organ Polskiego Towarzystwa Endokrynologow Dzieciecych. 2006;12(3):223-8.
4. Mikkilä V, Räsänen L, Raitakari O, Pietinen P, Viikari J. Consistent dietary patterns identified from childhood to adulthood: the cardiovascular risk in Young Finns Study. British Journal of Nutrition. 2005;93(6):923-31.
5. Mohammadpour-Ahranjani B, Rashidi A, Karandish M, Eshraghian M, Kalantari N. Prevalence of overweight and obesity in adolescent Tehrani students, 2000–2001: an epidemic health problem. Public health nutrition. 2004;7(5):645-8.
6. AsadiNoghabi F. Prevalence of obesity and overweight among children in Bandar Abbas. Hormozgan Medical Journal. 2011;15(3):218-26.
7. Mohammadifard N, Sarrafzadegan N, Ghassemi GR, Nouri F, Pashmi R. Alteration in unhealthy nutrition behaviors in adolescents through community intervention: Isfahan Healthy Heart Program. ARYA atherosclerosis. 2013;9(1):89.
8. Araújo J, Teixeira J, Gaio AR, Lopes C, Ramos E. Dietary patternsamong 13-y-old Portuguese adolescents. Nutrition. 2015;31(1):148-54.
9. Mirmiran P, Esfahani FH, Mehrabi Y, Hedayati M, Azizi F. Reliability and relative validity of an FFQ for nutrients in the Tehran lipid and glucose study. Public health nutrition. 2010;13(5):654-62.
10. Alizadeh M, Didarloo A, Esmaillzadeh A. Dietary patterns of young females and their association with waist circumference as a health index in northwest of Iran, 2007. Iranian Red Crescent Medical Journal. 2015;17(5).
11. Aghapour B, Rashidi A, Dorosti-Motlagh A, Mehrabi Y. The association between major dietary patterns and overweight or obesity among Iranian adolescent girls. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology. 2013;7(5).
12. Cole TJ, Flegal KM, Nicholls D, JacksonAA. Body mass index cut offs to define thinness in children and adolescents: international survey. Bmj. 2007;335(7612):194.
13. Rey-López J, Hashem R, Hamer M, McMUNN A, Whincup P, Owen C, et al. Prevalence of overweight and obesity among Kuwaiti adolescents and associations with socioeconomic indicators: the study of health and activity among adolescents in Kuwait. Minerva pediatrica. 2018.
14. Ramezankhani A, Dolati MR, Hosein.pour M, Hosein.pour M, Khodakarim S. The study on relationship between education, employment and economic status of parents with overweight and obesity in students of primary schools in different parts of Tehran, 2012. Iranian Journal of Nutrition Sciences & Food Technology. 2013; 7 (5)
15. Ogden CL, Lamb MM, Carroll MD, Flegal KM. Obesity and Socioeconomic Status in Children and Adolescents: UnitedStates, 2005-2008. NCHS Data Brief. Number 51. National Center for Health Statistics. 2010.
16. Chan R, Chan D, Lau W, Lo D, Li L, Woo J. A cross-sectional study to examine the association between dietary patterns and risk of overweight and obesity in Hong Kong Chinese adolescents aged 10–12 years. Journal of the American College of Nutrition. 2014;33(6):450-8.
17. Cutler GJ, Flood A, Hannan P, Neumark-Sztainer D. Multiple sociodemographic and socioenvironmental characteristics are correlated with major patterns of dietary intake in adolescents. Journal of the American Dietetic Association. 2011;111(2):230-40.
18. Eisenstein J, Roberts SB, Dallal G, Saltzman E. High-protein weight-loss diets: are they safe and do they work? A review of the experimental and epidemiologic data. Nutrition reviews. 2002;60(7):189-200.
19. McNaughton SA, Ball K, Mishra GD, Crawford DA. Dietary patterns of adolescents and risk of obesity and hypertension. The Journal of nutrition. 2008;138(2):364-70.
20. Craig LC, McNeill G, Macdiarmid JI, Masson LF, Holmes BA. Dietary patterns of school-age children in Scotland: association with socio-economic indicators, physical activity and obesity. British Journal of Nutrition. 2010;103(3):319-34.
21. Comrey AL, Lee HB. A first course in factor analysis: Psychology press; 2013.
دوره 27، شماره 1
فروردین و اردیبهشت 1399
صفحه 7-17
  • تاریخ دریافت: 10 آبان 1397
  • تاریخ بازنگری: 02 آذر 1397
  • تاریخ پذیرش: 15 دی 1397
  • تاریخ اولین انتشار: 01 اردیبهشت 1399