طراحی و روان‌سنجی ابزار سنجش تغذیه انحصاری با شیر مادر در زنان نخست زا بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

2 استادیار، دکترای آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران

3 دانشجوی دکتری آمار زیستی، کمیتة تحقیقات دانشجویی، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکدة بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 مربی گروه مامایی ،کارشناسی ارشد مامایی ، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار ، سبزوار ، ایران

چکیده

چکیده
زمینه و هدف
میزان تغذیه انحصاری با شیر مادر در ایران در سال‌های 1394-1370 بین 53-10 درصد برآورد شده است که با توجه به اهمیت شیر مادر برای کودک باید ارتقاء یابد.برای مداخله در جهت ارتقاء تغذیه انحصاری با شیر مادر
در نخستین گام باید عوامل مؤثر بر آن مشخص شوند.ازآنجایی‌که پرسشنامه استاندارد و بومی در این زمینه وجود ندارد لذا،این مطالعه باهدف طراحی وروان‌سنجی ابزار بومی برای سنجش عوامل مؤثر بر تغذیه انحصاری با شیر مادر در زنان نخست زای شهر کاشمر بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده انجام شد.
مواد و روش‌ها
در این مقاله مقطعی ابزار اولیه با استفاده از بررسی متون، و نیازسنجی اعتقادات بر اساس تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده و تجربه محقق و در امر شیردهی طراحی گردید. برای اعتبار ابزار از ، روایی صوری با مشارکت 10 مادر شیرده، روایی محتوا کیفی و کمی از طریق پانل خبرگان با مشارکت 10 متخصص آموزش بهداشت و متخصص طراحی ابزار و روایی سازه با انتخاب 156نفر از جامعه بررسی انجام شد و پایایی ابزار به روش همسانی درونی
و آزمون-بازآزمون موردبررسی قرار گرفت.
نتایج پرسشنامه اولیه با 67 آیتم طراحی شد. ادبیات بعضی سؤالات .در روایی صوری و روایی محتوای کیفی تغییر کرد و6 آیتم به دلیل کسب نمره کمتر از 5/1 در روایی صوری کمی حذف شدند.در روایی محتوا تعداد12 آیتم با در نظر گرفتن نقطه برش62/0برای نسبت اعتبار و نقطه برش 79/0برای سنجش شاخص اعتبار محتوا حذف شدند. روایی سازه توسط تحلیل عامل تأییدی در نرم‌افزار لیزرل انجام شد که مقادیر MSEA=0/072،AGFI=0/964 به دست آمد.پایایی ابزار هم با استفاده از روش‌های همسانی درونی(a=0/832)و ثباتان از طریق آزمون مجدد(ICC=0/738) تأیید گردید.
نتیجه‌گیری
نتایج نشان می‌دهد که پرسشنامه طراحی‌شده یک ابزار معتبر وبا روایی و پایایی قابل‌قبول می‌باشد و استفاده از آن در پژوهش‌های مرتبط توصیه می‌شود.
واژگان کلیدی:تغذیه انحصاری با شیر مادر،تئوری رفتار برنامه‌ریزی‌شده،طراحی و روان‌سنجی

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Design and psychometric of evaluation tools of effective factors on exclusive breastfeeding in primipara women based on the theory of planned behavior

نویسندگان [English]

  • maryam heidari 1
  • ali mehri 2
  • hamid jovyini 2
  • sedighe rastagh 3
  • zahra zare 4
1 MA student in Health Education and Health Promotion, Sabzevar Medical Sciences University, Sabzevar, Iran
2 Assistant Professor (Corresponding author), PHD of Health Education and Health Promotion, Health Faculty of Sabzevar Medical Sciences University, Sabzevar, Iran
3 PhD student in Biostatistics, Student Research Committee, Biostatistics and epidemiology department, Health Faculty of Mashhad Medical Sciences University, Mashhad, Iran
4 Midwifery instructor,Faculty of nursing and Midwifery, sabzevar university of medical science, sabzevar, iran
چکیده [English]

Purpose:The amount of exclusive breastfeeding in Iran during the years1991- 2015is estimated 10- 53%,for improwing this, in the first step,the effective factors should be determined.Due to the lack of standard and indigenous questionnaires on the determinants of effective factors on lactation,this study aimed to design and validate native instruments for measuring thefactors affecting exclusive breastfeeding in Kashmars nulliparous based on the theory of planned behavior.
Materials and methods:In this cross-sectional study,original tool was designed using the literature review and need assessment of beliefs To validate participated10nursing mothers,content-related validity through the panel of experts with the participation of10 experts in health education and tool design and validity Structures were studied by selecting156 of the survey population.The reliability of the tool was examined by internal consistency and Ray-Test.
Results:The initial questionnaire was designed with 67 items. In the face value and validity of qualitative literature content,some questions were changed and in the face validity,6 items were omitted due to the score of less than11.5.In content validity,considering the cutting point79/0to measure content validity index and cut point of./62for the ratio of credit,18 items were deleted. Structural validity was performed by confirmatory factor analysis in LISREL software,The Reliability of the tool was also approved using methods such as internal consistency(α=0.832)and its stability through retest method (ICC=70.38).
Conclusion Questionnaire designed for effective factors on exclusive breastfeeding in primipara women is a trustworthy tool with acceptable reliability and validity and we recommend it in related studies
Keywords: exclusive breastfeeding, theory of planned behavior, design and psychometric.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords:" exclusive breastfeeding"
  • " theory of planned behavior"
  • " design and psychometric"
[1]. Mohamadi E, Pakpoorhajiagha A. Design and psychometric of evaluation tools of effective factors on exclusive breastfeeding in primipara women based on the theory of planned behavior, RaziJournalofMedicalSciences Vol. 21,No. 127,Dec-Jan2014-2015.p.(13-20).
[2]. Abdeyazdan Z,ElahiT,GolshiriP.Comparison of an empowering breastfeeding program
[3]. before and after childbirth on exclusive breastfeeding timespan.Scientific Quarterly of Birjand Nursing and Midwifery Faculty. 2015; 11(4): 330-338.
[4]. Lawrence A. R, Lawrence R. M. Breast Feeding. 6th ed. Philadelpia: Mosby; 2005, 66-83. 6th ed. Philadelpia: Mosby; 2005, 66-83.
[5]. Hockenberry, Wilson k. Wong's Nursing care of infant andChildren. 8th ed. Missori: Mosby; 2007.p. 290-291.
[6]. Taylor J. North American Culture: UnderminingBreastfeeding. Available from: http://www.obgyn.net/articles/North-american-cultureundermining-breastfeedingPublication; 2009. P.60-25. Persian
[7]. Kyle j. Essentials of pediatric nursing. Philadelphia : Baltimore; 2008 .p. 94-95
[8]. Rose V.A, Warrington V.O, Linder R, Williams-C.S. Factors influencing infant feeding method in anUrban community. J Natl Med Assoc 2004; 96(3):325-31
[9]. Peiman A,ShishegharF.Comparison effect of breast feeding education on knowledge and function of cesarean and normal vaginal delivery mothers.2006,5(4):53-63
[10]. Farivar k, sadvndian s, farivarm. Breast feeding promotionAnd support in baby friendly hospital. Tehran: java:2012 [11]. Esmaile motlagh M. The National Program for the Promotion of Breastfeeding in the Islamic Republic of Iran, Past, Present.Tehran 2012.
[12]. Innis SM. Perinatal biochemistry and physiology ofLongchain polyunsaturated fatyacids .J Pediatric. 2003;143:34-46. [13]. Ajzen I. The theory of planned behavior. Organizational Behavior Human Decision Processes.1991;50: 179-211
[14]. World health organization. The optimal durationOf exclusive breast feeding: systematic review.Geneva: WHO,Suisse-Geneva www.mums.ac.ir(Accessed2Mar2016)
[15]. Veghari G, Mansourian A, Abdollahi A. Breastfeeding Status and Some Related Factors in Northern Iran. Oman Med J 2011; 26(5):342-348.
[16]. Ahmadi M,JahanaraS,MoeeniB,NasiriM.Impact of Educational Program Based on the Theory of Planned Behavior on Primiparous Pregnant Women’s Knowledge and Behaviors Regarding Breast Feeding.2014,(16):19-31
[17]. Shamsi m,HeydariniaA,ShamsudinN,RafieeM,Design and phychometric assessment of oral heaith belief model.jornal of Arak university of medical sciences 2012 NOV:15,No.6(successive N0.65),45-56(Persian)
[18]. Lawton R, Ashley L, Dawson Sh, Waiblinger D , Conner M. Employing an extended Theory of Planned Behavior to predict breastfeeding intention, initiation, and maintenance in White British and South-Asian mothers living in Bradford. Br J Health Psychol. 2012; 17(4):854-71.
[19]. Lawton R, Ashley L, Dawson Sh, Waiblinger D , Conner M. Employing an extended Theory of Planned Behavior to predict breastfeeding intention, initiation, and maintenance in White British and South-Asian mothers living in Bradford. Br J Health Psychol. 2012; 17(4) 854-71
[20]. AlemiA,MeshkiM,AlimardaniA,Development and validation of theory of planned behavior questionnaire for exclusive breastfeeding.2016;2:46-51
[21]. Amini R, Vanaki Z. The survey of the effectiveness of oral health game on the dental health status of the school children of Isfahan. JIslamic Dent Assoc Iran 2003;-15:2438.
[22]. Mojarad F. [Study of changes in PH of dental plaque after drinking beverages containing sugar according to DMFT in 12-year-old children]. J Dentistry 2009;-5:106-12. [Persian]
[23]. Ma KH, Yam KL, Tsui KW, Yau FT. Internal consistencyand test-retest reliability of the Chinese version of the self-report health–related quality of life measure for children andadolescents with epilepsy. Epilepsy and Behavior 2006;9(1):51-7