شیوع گرفتگی عضلات پا در سه‌ ماهه سوم بارداری و ارتباط آن با رفتار تغذیه‌ای در زنان باردار مراجعه‌کننده به مراکز بهداشتی‌درمانی شهر تبریز، 1393-1392

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی‌درمانی تبریز، تبریز، ایران.

2 دانشیار، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی‌درمانی تبریز، تبریز، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی‌درمانی سبزوار، سبزوار، ایران.

چکیده

اهداف گرفتگی عضلانی، انقباض دردناک، موضعی، قابل لمس‌ و غیرارادی عضلات اسکلتی است که به دلایل مختلف ازجمله کمبود ویتامین‌های تغذیه‌ای به وجود می‌آید و از نشانه‌های شایع، به‌ویژه در سه ماهه سوم بارداری و یکی از علل اختلالات خواب در بارداری است. مطالعه حاضر با هدف تعیین شیوع گرفتگی عضلات پا در سه ماهه سوم بارداری و ارتباط آن با رفتار تغذیه‌ای در سال‌های 1392-1393 انجام شد.
مواد و روش ها این مطالعه مقطعی روی 439 زن باردار مراجعه‌کننده به مراکز و پایگاه‌های بهداشتی‌درمانی شهر تبریز که به صورت تصادفی انتخاب شده‌ بودند انجام گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه چهار قسمتی شامل اطلاعات فردی‌اجتماعی، مشخصات مامایی، زیردامنه رفتار تغذیه‌ای پرسش‌نامه سبک زندگی ارتقادهنده سلامت ((HPLP-2 و اطلاعات مربوط به ویژگی‌های گرفتگی پا بود. از نسخه 16 نرم‌افزار آماری SPSS و آمار توصیفی و تحلیلی شامل آزمون‌های تی مستقل، پیرسون و مجذور خی ‌برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها استفاده شد.
یافته ها 57/۹ درصد از شرکت‌کنندگان از گرفتگی عضلات پا در سه ماهه سوم بارداری رنج می‌بردند. متوسط سن بارداری شروع گرفتگی عضلات پا هفته ۲۳±۸ و به‌طور میانگین ۶±۷ بار در هفته گزارش شد. متوسط طول مدت گرفتگی عضلات پا 1/178±2/40 دقیقه و شدت درد گرفتگی عضلات پا ۶±۲ بود. بین هیچ‌یک از ویژگی‌های گرفتگی عضلات پا شامل تعداد و شدت و طول مدت گرفتگی عضلانی با میانگین نمره رفتار تغذیه‌ای و مصرف مکمل ارتباط معنادار آماری وجود نداشت (05/0<P).
نتیجه گیری گرفتگی عضلات پا جزء عوارض شایع در سه ماهه سوم بارداری است و با رفتارهای تغذیه‌ای در دوران بارداری ارتباطی ندارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prevalence of Leg Cramps in the Third Trimester of Pregnancy and Its Relationship to Nutritional Behavior and Consumption Supplementation in Pregnancy

نویسندگان [English]

  • Ameneh Mansouri 1
  • Mojgan Mirghafourvand 2
  • Sakineh Mohammad Alizadeh Charandabi 2
  • Farzaneh Khodabandeh 3
1 MSc., Department of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran.
2 Associate Professor, Department of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran.
3 MSc., Department of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzerar, Iran.
چکیده [English]

Backgrounds Muscle cramp is a local, tangible, and involuntary spasm that usually involves the calf skeletal muscle; it is also one of the most common symptoms, particularly in the 3rd trimester of pregnancy. The current study aimed at determining the prevalence of leg cramps in the 3rd trimester of pregnancy and its relationship with nutritional behavior and consumption of supplements.
Methods & Materials The current cross sectional study was conducted on 439 pregnant females referred to Tabriz health care centers, Iran, from 2013 to 2014; the subjects were randomly selected from all pregnant females referred to the health care centers. Data were collected by a 4-part questionnaire including sociodemographic, obstetric characteristics, nutritional behavior of sub-health promotion lifestyle questionnaire (HPLP-2), and information about the features of leg cramps. Data were analyzed by descriptive and analytical statistics including independent t, Pearson correlation, and Chi-square tests.
Results According to the results of the current study, 57.9% of the participants developed leg cramps in the 3rd trimester of pregnancy. The mean ± standard deviation (SD) of the cramp numbers per week was 6.0±178.17, length of leg cramps 40.2±178.1 minutes, and severity of leg cramps 6.0±2.6. There was no significant correlation between the characteristics of leg cramps in pregnancy including number, length, severity, mean score of nutritional behavior, and consumption of supplements.
Conclusion Leg cramp is a common side effect in the 3rd trimester of pregnancy. It is the best to perform clinical trials to prevent and treat leg cramps during pregnancy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • prevalence
  • Cramps
  • pregnancy
  • Nutrition
Salvatore CA. Leg cramp syndrom in pregnancy. Obstetrics & Gynecology. 1961; 17:634-9. PMID: 13745787
Young G. Leg cramp. Clinical Evidence. 2009; 15:1613.
Miller TM, Layzer RB. Muscle cramps. Muscle & Nerve. 2005; 32(4):431–42. doi: 10.1002/mus.20341
Valbø A, Bøhmer T. [Leg cramps in pregnancy--how common are they? (Norwegian)]. Journal of the Norwegian Medical Association. 1999; 119(11):1589-90. PMID: 10385800
Sohrabvand F, Karimi M. [Frequency and predisposing factors of leg cramps in pregnancy: A prospective clinical trial (Persian)]. Tehran University Medical Journal. 2009; 67(9):661-4.
Pittkin RM. Endocrine regulation of calcium homeostasis during pregnancy. Clinics in Perinatology. 1983; 10(3):575-92. PMID: 6360469
Riss P, Bartl W, Jelincic D. [Clinical aspects and treatment of calf muscle cramps during pregnancy (German)]. Women's Health. 1983; 43(5):329-31. doi: 10.1055/s-2008-1036902
Nygaard IH, Valbø A, Pethick SV, Bøhmer T. Does oral magnesium substitution relieve pregnancy-induced leg cramps? European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology. 2008; 141(1):23–6. doi: 10.1016/j.ejogrb.2008.07.005
Hensley JG. Leg Cramps and restless legs syndrome during pregnancy. Journal of Midwifery & Women’s Health. 2009; 54(3):211–8. doi: 10.1016/j.jmwh.2009.01.0
Reutrakul S, Zaidi N, Wroblewski K, Kay HH, Ismail M, Ehrmann DA, et al. Sleep disturbances and their relationship to glucose tolerance in pregnancy. Diabetes Care American Diabetes Association. 2011; 34(11):2454–7. doi: 10.2337/dc11-0780
Marques M, Bos S, Soares MJ, Maia B, Pereira AT, Valente J, et al. Is insomnia in late pregnancy a risk factor for postpartum depression/depressive symptomatology? Psychiatry Research. 2011; 186(2-3):272–80. doi: 10.1016/j.psychres.2010.06.029
Okun ML, Schetter CD, Glynn LM. Poor sleep quality is associated with preterm birth. Sleep. 2011; 34(11):1493-8. doi: 10.5665/sleep.1384
Lee KA, Gay CL. Sleep in late pregnancy predicts length of labor and type of delivery. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 2004; 191(6):2041–6. doi: 10.1016/j.ajog.2004.05.086
Karami K, Bakhtiar K, Hasanvand B, Safary Sh , Hasanvand Sh. [A comparison of life quality and public health after natural and cesarean delivery in women referred to khorramabad health centers in 2009-2011 (Persian)]. Yafteh. 2012; 14(4):59-69.
Mohammad Alizadeh Charandabi S, Kamali Fard M, Ebrahimi Mamqani M, Asghari Jafarabadi M, Omidi F. [Evaluation of the nutritional behavior of women in first trimester of pregnancy and its relationship with some socio-demographic characteristics of whom referred to health centers in Karaj (Persian)]. Iranian Journal of Obstetrics, Gynecology and Infertility. 2012; 15(18):10-18.
Danesh Shahraki A. Effects of vitamin E, calcium carbonate and milk of magnesium on muscular cramps in pregnant women. Journal of Medical Sciences. 2006; 6(6):979–83. doi: 10.3923/jms.2006.979.983
Mokhtari M, Yaghmaee M, Mohammadi M. [The comparison of therapeutic effect of vitamin E on leg cramp during pregnancy (Persian)]. Iranian Journal of Obstetrics, Gyneocology and Infertility. 2002; 5(2):42-7.
Sohrabvand F, Shariat M, Haghollahi F. Vitamin B supplementation for leg cramps during pregnancy. International Journal of Gynecology & Obstetrics. 2006; 95(1):48-9.doi: 10.1016/j.ijgo.2006.05.034
Dahle LO, Berg G, Hammar M, Hurtig M, Larsson L. The effect of oral magnesium substitution on pregnancy-induced leg cramps. American Journal of Obstetrics and Gynecology. 1995; 173(1):175–80. doi: 10.1016/0002-9378(95)90186-8
Hammar M, Larsson L, Tegler L. Calcium treatment of leg cramps in pregnancy: Effect on clinical symptoms and total serum and ionized serum calcium concentrations. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica. 1981; 60(4):345–7. doi: 10.3109/00016348109154121
Baheiraei A, Mirghafourvand M, Charandabi SM-A, Mohammadi E, Nedjat S. Health-promoting behaviors and social support in Iranian women of reproductive age: a sequential explanatory mixed methods study. International Journal of Public Health. 2013; 59(3):465–73. doi: 10.1007/s00038-013-0513-y
Malakouti J, Sehhati F, Mirghafourvand M, Nahangi R. Relationship between health promoting lifestyle and perceived stress in pregnantwomen with preeclampsia. Journal of Caring Sciences. 2015; 4(2):155–63. doi: 10.15171/jcs.2015.016
Mirghafourvand M, Baheiraei A, Nedjat S, Mohammadi E, Charandabi SMA, Majdzadeh R. A population-based study of health-promoting behaviors and their predictors in Iranian women of reproductive age. Health Promotion International. 2014; 30(3):586–94. doi: 10.1093/heapro/dat086