بررسی فراوانی مرگ‌و‌میر مادران باردار و عوامل مؤثر بر آن در طول دوره ده‌ساله (82 - 92) در شهر سبزوار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت،کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی‌درمانی سبزوار، سبزوار، ایران.

2 مربی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشت یدرمانی سبزوار، سبزوار، ایران.

3 مربی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشت یدرمانی سبزوار، سبزوار، ایران.

4 کارشناس ارشد، گروه آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشت یدرمانی سبزوار، سبزوار، ایران.

چکیده

اهداف با وقوع مرگ مادران باردار، بنیان خانواده و سلامت فرزندان در معرض خطر قرار می گیرد. شناخت عوامل مؤثر بر این شاخص مهم، ما را در اتخاذ راهکارهایی برای پیشگیری از بروز مرگ‌های مشابه و بهبود آن، یاری می‌کند. هدف این پژوهش، تعیین فراوانی و عوامل مؤثر بر مرگ‌ومیر مادران باردار در شهر سبزوار طی دوره ده‌ساله (1382-1392) بود.
مواد و روش ها مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی‌تحلیلی از نوع مقطعی بود و جامعه پژوهش آن شامل همه مادران بارداری بود که از فروردین سال1382 تا پایان اسفند‌ماه سال 1392 در شهر سبزوار فوت کرده بودند. گردآوری اطلاعات از طریق مراجعه به کمیته مرگ‌و‌میر مادری شهر سبزوار و همچنین مطالعه پرونده بیمارستانی آن‌ها و تکمیل فرم اطلاعاتی مربوط به مرگ‌و میر مادران باردار انجام شد. سپس داده‌ها وارد نرم‌افزار SPSS نسخه 5/11 شد و توسط روش‌های آمار توصیفی و کای دو تجزیه‌و‌تحلیل شد. سطح معناداری نیز 0.05 در نظر گرفته شد.
یافته ها تعداد مرگ‌‌و‌میر در زنان مطالعه‌شده 20 مورد بود. بیشترین تعداد متوفیان مربوط به ساکنان شهر (70 درصد) بودند که از نظر آماری نیز آزمون کای دو نشان داد میان علت مرگ و محل سکونت رابطه معناداری وجود دارد. (P=0/04).80 درصد افراد فاقد فرم ارجاع از مراکز بهداشتی بودند، 60 درصد افراد نیز به‌دنبال زایمان به روش سزارین فوت شده بودند. شایع‌ترین علت مرگ‌و‌میر در افراد مطالعه‌شده خون‌ریزی (30 درصد) و سابقه بیماری زمینه ای (30 درصد ) بود.
نتیجه گیری عواملی نظیر رعایت تنظیم خانواده و عدم بارداری در سنین خیلی زیاد، آموزش به مادران درباره خطرات سزارین و مزیت زایمان طبیعی و افزایش سواد بهداشتی آنان، در کاهش مرگ‌و‌میر مادران باردار نقش بسزایی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Prevalence and Risk Factors of Maternal Mortality in a 10-Year Period (2003-2013) in Sabzevar

نویسندگان [English]

  • Mohaddeseh Shahidi 1
  • Zahra Komeili 1
  • Hasan Naemi 2
  • Roya Baghani 3
  • Ali Hosseinzadeh 4
1 BSc. Student, Department of Public Health, School Health, Student Research Committee, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran.
2 Lecturer, Department of Public Health, School of Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran.
3 Lecturer, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran.
4 MSc., Department of Epidemiology and Biostatics, School Health, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran.
چکیده [English]

Objectives The death of pregnant mothers endangers the health of children and the foundation of the family. Learning about the factors affecting this important issue helps to adopt strategies to prevent similar cases. The current study aimed at determining the prevalence and risk factors of maternal mortality in Sabzevar, Iran, over a period of 10 years (2003-2013).
Methods The study population of the current cross sectional, descriptive survey included all pregnant mothers died in Sabzevar from April 2003 to March 2013. Data were collected by referring to the Sabzevar Committee of Maternal Mortality. The medical records were investigated and datasheets were completed for the subjects; then, the data were transferred to SPSS software version 5.11; data were analyzed using descriptive statistics and Chi-square test. The significance level was 0.05.
Results The frequency of death in the current study was 20 . The Chi-square test showed statistically significant relationship between the cause of death and place of residence in the studied cases (P-value = 0.04). A total of 80% of the cases had no referral form or file in the health centers; also, 60% of the pregnant cases looking for the caesarean section had died. The most common causes of death in the cases were bleeding (30%) and the underlying diseases (30%).
Conclusion Factors such as family planning, preventing higher ages pregnancy, educating mothers on the risks and benefits of vaginal delivery and caesarean, and increasing health literacy play important role in reducing the maternal mortality.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Maternal mortality
  • Infection
  • Bleeding
  • Risk factor
World Health Organization. Problems of waste disposal. International Review of the Red Cross. 1968; 8(86):274. doi: 10.1017/s0020860400007920
Mauzner SJ, Kramer Sh. Epidemiology: an introductory text. 3th ed. Oxford: Springer; 2002:162
Farrokh Eslamloo H, Nanbakhsh F, Heshmati F, Amirabi A. [An epidemiological research of maternal mortality East Azerbaijan 1384-1380 (Persian)]. Urmia Medical Journal. 2006; 1:23-31.
Shamshiri Milani H. [Mothers health (Persian)]. In: H. Hatami, M. Razavi , H. Eftekhar Ardabili, F. Majlesi editors. Public Health. 2th ed .Tehran: Arjmand Pub; 2006.
??. Development Plan of the country, maternal health programs, social and cultural (2008-2005) (Persian)]. Tehran: Pub ?.
De Souza JPD, Duarte G, Basile-Filho A. Near-miss maternal mortality in developing countries. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology. 2002; 104(1):80. doi: 10.1016/s0301-2115(02)00206-3
Emamiafshar N, Jalilvand P, Delavar B, Radpouyan L, Azemikhah A, Valafar S. National maternal surveillance system (Persian)]. 1st ed. Tehran: Tandis; 2006.
Harper M. Pregnancy-related death and health care services. Obstetrics & Gynecology. 2003; 102(2):273–8. doi: 10.1016/s0029-7844(03)00408-3
Hosseini M. [Epidemiology for nursing (Persian)]. Tehran: Boshra Pub; 2006.
World Health Organization. Trends in maternal mortality in 1990 to 2008. Geneva: World Health Organization.
Goodburn E, Campbell O. Reducing maternal mortality in the developing world: sector-wide approaches may be the key. BMJ 2001; 322(7291):917-20. doi: 10.1136/bmj.322.7291.917
Andersson T, Bergström S, Högberg U. Swedish maternal mortality in the 19th century by different definitions: Previous stillbirths but not multiparity risk factor for maternal death. Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica; 2000; 79(8):679–86. doi: 10.1034/j.1600-0412.2000.079008679.x
Gholami Taramsari M. Ten-Year Evaluation of Maternal Mortalities in Kohgiluyeh and Boyerahmad Province. Journal of Knowledge & Health. 1387; 3(2)33-37. doi: 10.1234/jkh.v3i2.213.g297
Mansouri A. Check causes of mortality factors affecting pregnant women referred to forensic medicine center in Khorasan. Journal of Forensic Medicine. 2005; 11(37):28.
Urassa E, Massawe S, Lindmark G, Nystrom L. Operational factors affecting maternal mortality in Tanzania. Health Policy and Planning. 1997; 12(1):50–7. doi: 10.1093/heapol/12.1.50
Ghazi Jahani. The translator pregnancy and childbirth, and Tryj John Williams. Tehran: Glban, pp. 928-490
Mohammad Nia N. Prevalence and risk factors of maternal deaths in the province between the years 1388-1381. Iranian Journal of Obstetrics Gynecology and Infertility, 1392: Volume 16, year 44, page 28
Akhlaghi F, Hamedi A, Lotfi N. [Study of the maternal mortality rate in the last decade in Mashad Emamreza Hospital (Persian)]. Sabzevar University of Medical Sciences. 2002; 9(4):74-79.
Khodaei J. Factors affected on maternal mortality in khorasan province from 1997 to 1999 years. Secret of better to live 2000;9(18):21-23
Hall M, Chamberlain G, Patel N. Audit in the future of the maternity services. London: Royal College of Obstetricians and Gynaecologists; 1998.